Trong những năm gần đây, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Thanh Hóa (DS-KKHGĐ) qua khảo sát thấy cần đẩy mạnh tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho đối tượng trẻ vị thành niên, thanh niên, do tình trạng trẻ vị thành niên, thanh niên nhận thức về quan hệ tình dục, sinh con sớm, sinh con ngoài ý muốn có xu hướng ngày càng tăng.

Đây không chỉ là nỗi lo lắng trong từng gia đình mà còn là vấn nạn đang được toàn xã hội quan tâm, bởi hậu quả của tình trạng này sẽ gây những biến chứng sức khỏe nghiêm trọng, đồng thời tác động mạnh đến tâm lý, ảnh hưởng đến học tập và tương lai của trẻ. Bởi ở độ tuổi vị thành niên, khi bước vào tuổi dậy thì, trẻ có những chuyển biến lớn về tâm lý, thường hoang mang về tâm lý và thể xác, muốn tìm tòi, khám phá về giới tính của mình và của những người khác giới. Thiếu sự hiểu biết về thụ thai, đặc biệt là sự kém hiểu biết về chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ là một trong những yếu tố dẫn đến việc thiếu niên mang thai. Vì vậy, vấn đề cung cấp kiến thức về sức khoẻ sinh sản, các biện pháp phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục...; đồng thời sẵn sàng lắng nghe, giải đáp những thắc mắc, điều khó nói, những băn khoăn, trăn trở của các bạn trẻ vị thành niên là việc làm hết sức cần thiết.

Sinh hoạt ngoại khóa cung cấp, tư vấn chãm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên tại trường THCS phường Quảng Châu, TP. Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Thanh Hóa bắt đầu triển khai Đề án “Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ Dân số - KHHGĐ cho vị thành niên/thanh niên” từ năm 2017. Giai đoạn năm 2017-2020, Đề án đã được triển khai tại 15 huyện, thị. Với vai trò là cơ quan thường trực triển khai Đề án, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh phối hợp với các địa phương, Trung tâm Y tế các huyện triển khai thực hiện Đề án tại các trường học trên địa bàn. Giai đoạn 2017 - 2020, đã tập huấn cho 148 cán bộ giáo viên và học sinh các trường, tổ chức được 534 cuộc sinh hoạt ngoại khóa, với hơn 42.702 học sinh các trường THCS, THPT tham gia. Cùng với đó, Chi cục Dân số - KHHGĐ đã nhân bản được 59.997 tờ rơi, in ấn 1.280 cuốn sách cẩm nang; lắp đặt 04 cụm Pano tuyên truyền; tổ chức các Hội thi tìm hiểu về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên; tổ chức 15 cuộc truyền thông chăm sóc sức khỏe sinh sản cho cha mẹ có con trong độ tuổi vị thành niên/thanh niên, với sự tham gia của 960 người.

Nhằm tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án, trong giai đoạn 2021-2023, Chi cục đã tổ chức 594 cuộc sinh hoạt ngoại khóa, nhân bản hơn 187.000 tờ rơi, viết 07 bài tuyên truyền trên báo, xây dựng 01 cụm Pano tuyên truyền.

Năm 2023, Đề án được triển khai tại 250 trường của 15 huyện, thị: Thành phố Thanh Hóa, Thị xã Bỉm Sơn, Thành Phố Sầm Sơn, các huyện; Quảng Xương, Nga Sơn, Hoằng Hóa, Đông Sơn, Nông Cống, Hậu Lộc, Thiệu Hóa, Thọ Xuân, Vĩnh Lộc, Triệu Sơn, Yên Định và Hà Trung. TP Sầm Sơn là một trong những địa phương đã và đang triển khai có hiệu quả Đề án. Trong năm 2023, Đề án được triển khai tại 5 trường: THPT Sầm Sơn, THCS Quảng Châu, THCS Trường Sơn, THCS Nguyễn Hồng Lễ và THCS Bắc Sơn.

Chúng tôi có dịp dự buổi sinh hoạt ngoại khóa cung cấp tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên tại trường THCS Quảng Châu, Thành phố Sầm Sơn. Buổi sinh hoạt ngoại khóa đã thu hút sự tham gia nhiệt tình của các em học sinh. Tại buổi sinh hoạt, các em đã cởi mở, chia sẻ với chuyên gia những thay đổi tâm, sinh lý tuổi vị thành niên; vấn đề tình bạn, tình yêu và tình dục; Các biện pháp tránh thai phù hợp lứa tuổi vị thành niên.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Chương, Trưởng phòng Dân số - TTGD&SK, Trung tâm Y tế Tp Sầm Sơn cho biết: “Vấn đề chăm sóc sức khỏe sinh sản là một trong những hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số. Việc triển khai Đề án Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ Dân số/KHHGĐ cho vị thành niên/thanh niên vào các trường THCS, THPT rất thiết thực. Đặc biệt thông qua những buổi sinh hoạt ngoại khóa, đã giúp các em học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng để chuẩn bị hành trang bước vào đời một cách vững chắc”.

Thời gian tới, nhằm nâng cao nhận thức về SKSS/KHHGĐ cho lứa tuổi vị thành niên, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh, chú trọng nâng cao bảo vệ quyền của vị thành niên, thanh niên cũng như chú trọng tới việc đầu tư cho tương lai của các em thông qua nâng cao chất lượng giáo dục cùng với kỹ năng sống. Song hành với đó cũng cần nâng cao hơn nữa vai trò của gia đình, nhà trường bởi đây được xem là nền tảng quan trọng nhất giúp các em định hướng phong cách, lối sống, suy nghĩ và trở thành những công dân tích cực, có ích trong tương lai./.

Bài và ảnh: Nga Lê