Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông nhấn mạnh: văn hóa là nhịp cầu bền chặt giữa các quốc gia, và điện ảnh – với sức lan tỏa mạnh mẽ – có khả năng lưu giữ ký ức, phản ánh đời sống và thúc đẩy sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau. Trong tiến trình hợp tác Việt – Mỹ sau chiến tranh, điện ảnh đã trở thành kênh giao lưu hữu hiệu, mở ra không gian đối thoại giữa hai nền văn hóa tưởng chừng khác biệt.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: BVHTTDL.

Hội thảo tập trung thảo luận các vấn đề: giá trị nghệ thuật của di sản điện ảnh, công tác bảo quản – lưu trữ, khai thác và phổ biến phim; vai trò của điện ảnh chiến tranh trong việc chuyển tải khát vọng hòa bình, độc lập dân tộc và thúc đẩy quan hệ hữu nghị Việt – Mỹ.

Theo ThS. Hoàng Dạ Vũ (Phó Viện trưởng Viện Sân khấu – Điện ảnh, Trường ĐH Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội), điện ảnh không chỉ là phương tiện nghệ thuật mà còn là công cụ ngoại giao văn hóa. Những tác phẩm đề tài chiến tranh mang thông điệp hòa giải là chất liệu quý để Việt Nam thúc đẩy hợp tác quốc tế. Ông dẫn chứng bộ phim chuyển thể từ Nhật ký Đặng Thùy Trâm – tác phẩm đã khiến một khán giả Mỹ từng mất người thân trong chiến tranh rơi nước mắt và nói: “Tôi quên hết sự thù hận đó, vì đúng là con người ở đâu cũng giống nhau”.

ThS. Hoàng Dạ Vũ đề xuất: các tác phẩm trong kho lưu trữ quốc gia cần được số hóa, làm phụ đề đa ngữ, tổ chức chiếu và giao lưu tại các đại sứ quán, trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời tăng hợp tác sản xuất phim quốc tế, đặc biệt với Mỹ, để tạo ra những bộ phim “liên kết ký ức – kết nối tương lai”.

Các diễn giả chia sẻ tại hội thảo. nh: BVHTTDL.

PGS.TS. Đỗ Lệnh Hùng Tú (Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam) nhìn lại giai đoạn sau thống nhất, khi hệ thống rạp chiếu Nhà nước được tổ chức đồng bộ và thu hút đông khán giả. Tuy nhiên, hiện nay nhiều phim Nhà nước sản xuất ít được quảng bá, chỉ chiếu trong dịp lễ rồi cất kho, gây lãng phí.

Ông đề nghị xây dựng chiến lược quảng bá bài bản từ giai đoạn tiền kỳ đến khi phim ra rạp; đồng thời áp dụng chính sách ưu đãi thuế, cải tiến thủ tục cấp phép để thu hút đoàn làm phim quốc tế. Công tác lưu trữ cũng cần được chú trọng, tăng cường nghiên cứu, bổ sung tư liệu quý và số hóa toàn bộ tác phẩm để bảo tồn lâu dài.

Hội thảo khẳng định: di sản điện ảnh, đặc biệt là các tác phẩm chiến tranh cách mạng, không chỉ lưu giữ lịch sử mà còn góp phần kiến tạo tương lai, khi trở thành nhịp cầu kết nối giữa các nền văn hóa, thúc đẩy hòa bình và hợp tác bền vững trong kỷ nguyên hội nhập.